گردون ز زمین هیچ گلی برنارد

خیام-رباعی شماره 85
گردون ز زمین هیچ گلی برنارد
کش نشکند و هم به زمین نسپارد
گر ابر چو آب خاک را بردارد
تا حشر همه خون عزیزان بارد
معنی بیتهای شعر
گردون ز زمین هیچ گلی برنارد
کش نشکند و هم به زمین نسپارد
گر ابر چو آب خاک را بردارد
تا حشر همه خون عزیزان بارد
آسمان هیچ گلی را از زمین برنمیگیرد، مگر آنکه آن را بشکند و دوباره به خاک بازگرداند. اگر ابر، خاک را مانند آب از زمین بردارد، تا روز رستاخیز به جای باران، خون عزیزان را خواهد بارید.
تفسیر کلی
این رباعی ناپایداری جهان و چرخهٔ بیرحم زندگی و مرگ را به تصویر میکشد. خیام میگوید گردون هیچ گلی را از زمین برنمیدارد مگر آنکه سرانجام آن را بشکند و دوباره به خاک بازگرداند. تصویر ابر که خاک را برمیگیرد و تا روز رستاخیز خون عزیزان را میباراند، نمادی از آمیختگی طبیعت با رنج و مرگ انسانهاست. در پس این تصاویر، حسرتی عمیق بر زودگذری عمر و بیرحمی تقدیر نهفته است.



