چون نیست حقیقت و یقین اندر دست

خیام-رباعی شماره 28
چون نیست حقیقت و یقین اندر دست
نتوان به امید شک همه عمر نشست
هان تا ننهیم جام می از کف دست
در بی خبری مرد چه هشیار و چه مست
معنی بیتهای شعر
چون نیست حقیقت و یقین اندر دست
نتوان به امید شک همه عمر نشست
هان تا ننهیم جام می از کف دست
در بی خبری مرد چه هشیار و چه مست
چون حقیقت و یقین در دسترس نیست، نمیتوان تمام عمر را در انتظار رفع شک و رسیدن به یقین گذراند. پس تا زمانی که زندهایم، جام شادی و بهرهمندی از زندگی را از دست نگذاریم؛ زیرا انسان در بیخبری و پس از مرگ، چه هشیار باشد و چه مست، تفاوتی ندارد.
تفسیر کلی
این رباعی بر ناپایداری یقین و ناتوانی انسان از دستیابی به حقیقت قطعی تأکید میکند. خیام هشدار میدهد که نباید همه عمر را در انتظار رفع شک و رسیدن به یقین سپری کرد، زیرا فرصت زندگی زودگذر است. «جام می» نمادی از شادی، بهرهبردن از لحظه و رهایی از اندوه و دغدغههای بیپایان است. در پایان، با اشاره به مرگ، تفاوت میان انسان هشیار و مست را در برابر سرنوشت نهایی ناچیز میشمارد.



