چون لاله به نوروز قدح گیر به دست

خیام-رباعی شماره 27
چون لاله به نوروز قدح گیر به دست
با لاله رخی اگر تو را فرصت هست
می نوش به خرّمی که این چرخ کهن
ناگاه تو را چو خاک گرداند پست
معنی بیتهای شعر
چون لاله به نوروز قدح گیر به دست / با لالهرخی اگر تو را فرصت هست
در بهار، مانند لاله جام شراب را به دست بگیر و اگر فرصتی داری، در کنار یاری لالهرخ و زیبارو به شادی بنوش.
می نوش به خرّمی که این چرخ کهن / ناگاه تو را چو خاک گرداند پست
با شادمانی شراب بنوش؛ زیرا این آسمان و روزگار دیرینه ناگهان تو را همچون خاک خوار و پست خواهد کرد.
تفسیر کلی
این رباعی با بهرهگیری از تصویر نوروز، لاله و باده، انسان را به شادمانی و بهرهبردن از فرصت کوتاه زندگی فرا میخواند. خیام یادآوری میکند که جهان و گردش روزگار پایدار نیست و ممکن است آدمی ناگهان از اوج زندگی به خاک تبدیل شود. دعوت به نوشیدن در اینجا بیش از آنکه صرفاً توصیهای به بادهنوشی باشد، تأکیدی بر قدرشناسی از لحظههای حاضر و رهایی از اندوه آینده است. فضای شعر آمیزهای از لذتگرایی، بیاعتباری دنیا و توجه ژرف به مرگ و گذر زمان است.



