ایام زمانه از کسی دارد ننگ


خیام-رباعی شماره 118
ایام زمانه از کسی دارد ننگ
کو در غم ایام نشیند دلتنگ
می خور تو در آبگینه با ناله ی چنگ
زان پیش که آبگینه آید بر سنگ
معنی بیتهای شعر
ایام زمانه از کسی دارد ننگ
کو در غم ایام نشیند دلتنگ
می خور تو در آبگینه با ناله ی چنگ
زان پیش که آبگینه آید بر سنگ
روزگار از کسی که در اندوه روزگار بنشیند و دلتنگ شود، ننگ دارد. پس تا زمانی که فرصت زندگی باقی است، با شادی و همراه با نغمهٔ چنگ شراب بنوش، پیش از آنکه جام زندگی بشکند و عمر به پایان برسد.
تفسیر کلی
این رباعی بر ناپایداری روزگار و بیهودگی غم خوردن برای گذر زمان تأکید میکند. خیام انسان را از گرفتار شدن در اندوه گذشته و آینده برحذر میدارد و او را به بهرهگیری از لحظه حال فرامیخواند. می و نغمه چنگ در این شعر نماد شادی، حضور در اکنون و گریز از اندوههای بیثمرند. تصویر شکستن آبگینه نیز یادآور کوتاهی عمر و فرا رسیدن ناگهانی مرگ است؛ پس باید پیش از پایان فرصت زندگی، قدر لحظهها را دانست.
نتیجهگیری
خیام در این رباعی بر بیاعتباری دنیا و گذر شتابان زمان تأکید میکند و انسان را به بهرهگیری از لحظههای زندگی و رهایی از غم روزگار فرامیخواند، پیش از آنکه فرصتها از دست بروند.



