ای دوست حقیقت شنواز من سخنی


خیام-رباعی شماره 162
ای دوست حقیقت شنواز من سخنی
با باده ی لعل باش و با سیم تنی
کانکس که جهان کرد فراغت دارد
از سبلت چون تویی و ریش چو منی
معنی بیتهای شعر
ای دوست حقیقت شنواز من سخنی
با باده ی لعل باش و با سیم تنی
کانکس که جهان کرد فراغت دارد
از سبلت چون تویی و ریش چو منی
ای دوست، سخن راست و حقیقت را از من بشنو: با شراب سرخ و یار سیمینتن خوش باش؛ زیرا آفرینندهی جهان به سبیل تو و ریش من و این ظواهر دلبستگی و اعتنایی ندارد.
تفسیر کلی
خیام در این رباعی مخاطب را به شنیدن حقیقت و رها شدن از دغدغههای ظاهری و بیهوده فرامیخواند. او با اشاره به باده و یار زیبارو، بهرهگیری از لحظه و لذتهای گذرای زندگی را در برابر ناپایداری جهان پیشنهاد میکند. در پایان، با لحنی طنزآمیز یادآور میشود که آفریننده جهان به ظواهر انسانی همچون سبیل و ریش نیازی ندارد. بنابراین، شعر ضمن نقد ظاهربینی و باورهای سطحی، بر غنیمت شمردن فرصت کوتاه زندگی تأکید میورزد.



