مباش غرّه به گفتار مادح طمّاع

سعدی-قطعه شماره 9
مباش غرّه به گفتار مادح طمّاع
که دام مکر نهاد از برای صید نصیب
امیر ظالم جاهل که خون خلق خورد
چگونه عالم و عادل شود به قول خطیب
معنی بیتهای شعر
مباش غرّه به گفتار مادح طمّاع / که دام مکر نهاد از برای صید نصیب
به سخنان ستایشگر طمعکار مغرور نشو؛ زیرا او برای به دست آوردن بهره و منفعت، دام نیرنگ گسترده است.
امیر ظالم جاهل که خون خلق خورد / چگونه عالم و عادل شود به قول خطیب
فرمانروای ستمگر و نادانی که خون مردم را میریزد، چگونه ممکن است تنها با سخنرانی و تعریف خطیب، دانا و دادگر شود؟
تفسیر کلی
سعدی در این قطعه انسان را از فریب ستایشهای چاپلوسانه و طمعآلود برحذر میدارد. او میگوید مدحِ ستایشگرِ آزمند ممکن است دام نیرنگی برای دستیابی به سود و بهرهای شخصی باشد. سپس با لحنی انتقادی میپرسد چگونه فرمانروایی ستمگر و نادان که خون مردم را میریزد، تنها با سخنان خطیبی چاپلوس عالم و عادل شمرده میشود. پیام اصلی شعر، نکوهش تملق و ریا و تأکید بر سنجش افراد بر پایه کردار واقعی آنان است.



