احدا سامع المناجات

سعدی-قطعه شماره 10
احدا سامع المناجات
صمدا کافی المهمات
هیچ پوشیده از تو پنهان نیست
عالم السر و الخفیات
زیر و بالا نمیتوانم گفت
خالق الارض والسموات
شکر و حمد تو چون توانم گفت
حافظ فی جمیع حالات
هر دعایی که میکند سعدی
فاستجب یا مجیب دعوات
معنی بیتهای شعر
احدا سامع المناجات / صمدا کافی المهمات
ای یگانهای که نیایشها را میشنوی و ای بینیازی که در همه کارهای مهم و دشوار کفایتکنندهای.
هیچ پوشیده از تو پنهان نیست / عالم السر و الخفیات
هیچ چیز پوشیدهای از تو پنهان نیست؛ زیرا تو از رازها و امور نهان آگاهی.
زیر و بالا نمیتوانم گفت / خالق الارض والسموات
من نمیتوانم همه عظمت و صفات تو را بیان کنم؛ ای آفریننده زمین و آسمانها.
شکر و حمد تو چون توانم گفت / حافظ فی جمیع حالات
چگونه میتوانم شکر و ستایش تو را بهجا آورم، ای آنکه در همه حالات نگهبان و حافظ مایی؟
هر دعایی که میکند سعدی / فاستجب یا مجیب دعوات
ای اجابتکننده دعاها، هر دعایی را که سعدی میکند بپذیر و مستجاب کن.
تفسیر کلی
این قطعه مناجاتی، خداوند را با صفاتی چون شنونده نیایشها، برآورنده نیازها و آگاه از رازهای آشکار و پنهان میستاید. شاعر با اشاره به آفرینندگی خداوند بر زمین و آسمان، عظمت و احاطه او بر همه هستی را بیان میکند. ناتوانی انسان از توصیف کامل خدا و شمارش نعمتهای او، نشانه کوچکی و محدودیت بنده در برابر قدرت بیپایان الهی است. در پایان نیز خداوند بهعنوان حافظ انسان در همه حالات معرفی میشود و شعر بر سپاسگزاری و توکل به او تأکید میورزد.



