به تماشای میوه راضی شو

سعدی-قطعه شماره 46
به تماشای میوه راضی شو
ای که دستت نمیرسد بر شاخ
گر مرا نیز دسترس بودی
بارگه کردمی و صفه و کاخ
و آدمی را که دست تنگ بود
نتواند نهاد پای فراخ
معنی بیتهای شعر
به تماشای میوه راضی شو / ای که دستت نمیرسد بر شاخ
ای کسی که دستت به شاخه نمیرسد، به تماشای میوه قناعت کن.
گر مرا نیز دسترس بودی / بارگه کردمی و صفه و کاخ
اگر من هم توان و امکاناتی داشتم، بارگاه و ایوان و کاخ میساختم.
و آدمی را که دست تنگ بود / نتواند نهاد پای فراخ
انسان تهیدست و کمتوان نمیتواند با آسودگی و گشادهدستی زندگی کند.
پیام و مفهوم اصلی
پیام اصلی شعر این است که انسان باید با توجه به توانایی و امکانات خود زندگی کند و از آرزوهای فراتر از قدرت خویش بپرهیزد؛ همانگونه که کسی که دستش به میوه نمیرسد باید به تماشای آن قناعت کند، فرد کمبضاعت نیز نمیتواند زندگی پرهزینه و تجملاتی داشته باشد. سعدی بر قناعت، واقعبینی و پرهیز از بلندپروازیِ ناسازگار با توان مالی تأکید میکند.



