دیو اگر صومعه داری کند اندر ملکوت

سعدی-قطعه شماره 63
دیو اگر صومعه داری کند اندر ملکوت
همچو ابلیس همان طینت ماضی دارد
ناکس است آنکه به دراعه و دستار کس است
دزد دزد است وگر جامه ی قاضی دارد
معنی بیتهای شعر
دیو اگر صومعه داری کند اندر ملکوت / همچو ابلیس همان طینت ماضی دارد
اگر شیطان در عالم ملکوت صومعهای برپا کند، باز هم مانند ابلیس، همان سرشت و ذات پلید گذشته را خواهد داشت.
ناکس است آنکه به دراعه و دستار کس است / دزد دزد است وگر جامه ی قاضی دارد
کسی که به جامه و ظاهر دیگران وابسته است، فرومایه است؛ دزد، دزد است، حتی اگر لباس قاضی بر تن داشته باشد.
پیام و مفهوم اصلی
پیام اصلی شعر این است که حقیقتِ انسان به ذات و کردار اوست، نه به ظاهر، لباس و جایگاه اجتماعیاش؛ چنانکه اگر دیو در لباس زاهدان درآید، همچنان سرشت شیطانی خود را دارد و دزد نیز حتی اگر جامه و منصب قاضی بر تن کند، از دزدی و فرومایگی رها نمیشود. سعدی با نکوهش ریا و ظاهرسازی، بر اهمیت پاکیِ باطن و درستکاری تأکید میکند.



