تو خود جفا نکنی بیگناه بر بنده

سعدی-قطعه شماره 62
تو خود جفا نکنی بیگناه بر بنده
وگر کنی سر تسلیم بر زمین دارد
به نیشی از مگس نحل برنشاید گشت
از آنکه سابقه ی فضل انگبین دارد
معنی بیتهای شعر
تو خود جفا نکنی بیگناه بر بنده / وگر کنی سر تسلیم بر زمین دارد
اگر تو بر بندهای بیگناه ستم نکنی، او نیز فرمانبردار و مطیع تو خواهد بود؛ و اگر هم بر او جفا کنی، باز سر تسلیم بر زمین میگذارد.
به نیشی از مگس نحل برنشاید گشت / از آنکه سابقه ی فضل انگبین دارد
نباید به خاطر نیش زنبور عسل از آن روی گرداند؛ زیرا پیشینهی سودمندی و بخشندگی دارد و از آن عسل به دست میآید.
پیام و مفهوم اصلی
پیام اصلی شعر ستایش وفاداری، فروتنی و حقشناسی در برابر صاحبنعمت است؛ چنانکه بنده حتی اگر از سوی کسی که پیشتر به او نیکی کرده است مورد ستم قرار گیرد، از سر سپاس و ارادت سر تسلیم فرود میآورد و رنجی کوچک را در برابر سابقه فضل و محبت او ناچیز میشمارد.



