هر ذره که در خاک زمینی بوده ست

خیام-رباعی شماره 50
هر ذره که در خاک زمینی بوده ست
پیش از من و تو تاج و نگینی بوده ست
گرد از رخ نازنین به آزرم فشان
کانهم رخ خوب نازنینی بوده ست
معنی بیتهای شعر
هر ذره که در خاک زمینی بوده ست / پیش از من و تو تاج و نگینی بوده ست
هر ذرهای که در خاک زمین است، پیش از من و تو زمانی تاجی بر سر یا جواهری گرانبها بوده است.
گرد از رخ نازنین به آزرم فشان / کانهم رخ خوب نازنینی بوده ست
با احترام و نرمی، خاک را از چهرهٔ نازنین بزدای؛ زیرا آن خاک نیز زمانی چهرهٔ زیبا و نازنینی بوده است.
پیام و مفهوم اصلی
این رباعی با یادآوری گردش روزگار و فناپذیری انسان، بیان میکند که هر ذره از خاک زمین زمانی بخشی از وجود پادشاهان، صاحبان تاجوتخت و چهرههای زیبا بوده است؛ بنابراین آدمی باید به ناپایداری دنیا بیندیشد، از غرور و دلبستگی به زیبایی و قدرت بپرهیزد و با فروتنی و احترام به خاک و جهان بنگرد.
نتیجهگیری
این رباعی بر ناپایداری دنیا و گذر همه انسانها از شکوه به خاک تأکید دارد و ما را به فروتنی و پرهیز از دلبستگی به زیبایی و جاه فرامیخواند.



