هر سبزه که بر کنار جویی رسته ست

خیام-رباعی شماره 51
هر سبزه که بر کنار جویی رسته ست
گویی ز لب فرشتهخویی رسته ست
پا بر سر سبزه تا به خواری ننهی
کان سبزه ز خاک لاله رویی رسته ست
معنی بیتهای شعر
هر سبزه که بر کنار جویی رسته ست / گویی ز لب فرشتهخویی رسته ست
هر گیاهی که در کنار جویباری روییده است، گویی از لبِ یار یا فرشتهرویی زیبارو روییده است.
پا بر سر سبزه تا به خواری ننهی / کان سبزه ز خاک لاله رویی رسته ست
بر سبزه پا نگذار و آن را خوار مکن؛ زیرا این سبزه از خاکِ چهرهای زیبا و گلگون روییده است.
پیام و مفهوم اصلی
پیام اصلی این رباعی دعوت به حرمتگذاشتن به طبیعت و پرهیز از لگدمالکردن سبزههاست؛ زیرا هر گیاه ممکن است از خاک پیکر انسانی زیبارو و عزیز رسته باشد. خیام با یادآوری پیوند میان زندگی، مرگ و بازگشت انسان به خاک، بر ناپایداری دنیا و ارزش پاسداشت همه مظاهر هستی تأکید میکند.
نتیجهگیری
این رباعی انسان را به پرهیز از بیحرمتی به طبیعت فرامیخواند؛ زیرا هر سبزه یادگاری از خاک و وجود انسانهای زیبا و گرامی است.



