نه آدمی ست که در خرمی و مجموعی

سعدی-قطعه شماره 129
نه آدمی ست که در خرمی و مجموعی
به خستگان پراکنده برنبخشاید
گلیم خویش برآرد سیه گلیم از آب
وگر گلیم رفیق آب میبرد شاید
معنی بیتهای شعر
نه آدمی ست که در خرمی و مجموعی / به خستگان پراکنده برنبخشاید
کسی که در آسایش و سامان است، اگر به درماندگان و پریشانحالان یاری نرساند، شایستهٔ نام انسان نیست.
گلیم خویش برآرد سیه گلیم از آب / وگر گلیم رفیق آب میبرد شاید
اگر کسی فقط بکوشد خود را از گرفتاری نجات دهد و از غرق شدن گلیم دوستش باکی نداشته باشد، چنین رفتاری شاید از او پذیرفتنی باشد، اما انسانی و جوانمردانه نیست.
تفسیر کلی
سعدی در این قطعه، انسان واقعی را کسی میداند که هنگام برخورداری و آسودگی، به یاری درماندگان و پراکندهحالان بشتابد. او خودخواهی و بیاعتنایی به رنج دیگران را نشانه بیانسانی میشمارد. تعبیر بیرون کشیدن گلیم خویش از آب، کنایه از نجات دادن خود و رها کردن دیگران است. پیام شعر این است که همدلی و یاریرسانی، لازمه انسانیت است و آسایش فردی نباید سبب فراموشی رفیقان و نیازمندان شود.



