تا کی غم آن خورم که دارم یا نه


خیام-رباعی شماره 155
تا کی غم آن خورم که دارم یا نه
وین عمر به خوشدلی گذارم یا نه
پرکن قدح باده که معلومم نیست
کاین دم که فرو برم برآرم یا نه
معنی بیتهای شعر
تا کی غم آن خورم که دارم یا نه
وین عمر به خوشدلی گذارم یا نه
پرکن قدح باده که معلومم نیست
کاین دم که فرو برم برآرم یا نه
تا کی نگران باشم که آیا آنچه دارم باقی میماند یا نه و آیا عمرم را با شادی و خوشی سپری خواهم کرد یا نه؟ جام شراب را پر کن، زیرا برایم معلوم نیست که آیا این نفسی را که فرو میبرم، دوباره بیرون خواهم داد یا نه.
تفسیر کلی
خیام در این رباعی انسان را از دلمشغولی درباره داشتن یا نداشتن و نگرانی از آینده برحذر میدارد. او با اشاره به ناپایداری عمر، یادآور میشود که هیچکس از زنده ماندن تا لحظهای دیگر اطمینان ندارد. دعوت به پر کردن جام باده نمادی از بهرهگیری آگاهانه از لحظه حال و گریز از اندوههای بیهوده است، نه صرفاً خوشگذرانی سطحی. در مجموع، شعر بر ناپایداری زندگی، بیخبری انسان از آینده و ضرورت قدر دانستن فرصت کوتاه اکنون تأکید دارد.



