هم دانه ی امید به خرمن ماند

خیام-رباعی شماره 94
هم دانه ی امید به خرمن ماند
هم باغ و سرای بی تو و من ماند
سیم و زر خویش از دِرَمی تا بجوی
با دوست بخور گر نه به دشمن ماند
معنی بیتهای شعر
هم دانه ی امید به خرمن ماند
هم باغ و سرای بی تو و من ماند
سیم و زر خویش از دِرَمی تا بجوی
با دوست بخور گر نه به دشمن ماند
هم دانهٔ امید و اندوختهها در خرمن باقی میماند و هم باغ و خانه پس از رفتن من و تو بر جای خواهد ماند. پس تا میتوانی مال و دارایی خود را فراهم کن و آن را با دوستانت مصرف کن؛ وگرنه پس از مرگت به دست دشمنان و بیگانگان خواهد افتاد.
تفسیر کلی
این رباعی ناپایداری دنیا و بیاعتباری داراییهای مادی را یادآور میشود؛ زیرا پس از رفتن انسان، امیدها، باغها و خانهها همچنان باقی میمانند، اما صاحبشان دیگر حضور ندارد. خیام با اشاره به سیم و زر، اندوختن افراطی ثروت را بیهوده میداند، چراکه ممکن است سرانجام به دست دیگران بیفتد. پیام اصلی شعر، بهرهبردن خردمندانه از فرصت زندگی و سهیم شدن نعمتها با دوستان است. در نگاه شاعر، دوستی و لذت حلال از مالاندوزی برای آیندهای نامعلوم ارزشمندتر است.




کنایه به افرادی است که تمام تفکرشان اندوختن و ذخیره کردن است و تا زنده اند بهره ای نمیبرند و بعد از مرگشان اموالشان به کسانی میرسد که از دشمنان او هم بدتر بودند