در کارگه کوزه گری رفتم دوش


خیام-رباعی شماره 117
در کارگه کوزه گری رفتم دوش
دیدم دو هزار کوزه گویا و خموش
ناگاه یکی کوزه برآورد خروش
کو کوزه گر و کوزه خر و کوزه فروش
معنی بیتهای شعر
در کارگه کوزه گری رفتم دوش
دیدم دو هزار کوزه گویا و خموش
ناگاه یکی کوزه برآورد خروش
کو کوزه گر و کوزه خر و کوزه فروش
دیشب به کارگاه کوزهگری رفتم و دو هزار کوزه دیدم؛ برخی گویا و سخنگو و برخی خاموش بودند. ناگهان یکی از کوزهها فریاد زد: کوزهگر، کوزهخر و کوزهفروش کجایند؟
تفسیر کلی
خیام در این رباعی با تصویر کارگاه کوزهگری، جهان و زندگی انسان را صحنهای از آمدن و رفتن و دگرگونی نشان میدهد. کوزههای خاموش و گویا نمادی از انسانهایی هستند که روزی زنده و سخنگو بودهاند و اکنون به خاک و ماده بازگشتهاند. فریاد کوزه، پرسشی اعتراضآمیز درباره آفریننده، خریدار و فروشنده است و بیخبری یا ناپایداری آدمی را در برابر راز هستی آشکار میکند. شعر با زبانی ساده، خواننده را به اندیشیدن درباره مرگ، سرنوشت و معنای وجود فرامیخواند.
نتیجهگیری
این رباعی با جانبخشی به کوزهها، ناپایداری زندگی و خاموشی انسان را یادآور میشود و با پرسش کوزه، آدمی را به اندیشیدن درباره آفریننده و سرنوشت خویش فرامیخواند.



