تا چند زنم به روی دریاها خشت

خیام-رباعی شماره 21
تا چند زنم به روی دریاها خشت
بیزار شدم ز بتپرستان کِنِشت
خیام که گفت دوزخی خواهد بود
کِه رفت به دوزخ و کِه آمد ز بهشت
معنی بیتهای شعر
تا چند زنم به روی دریاها خشت / بیزار شدم ز بتپرستان کِنِشت
تا کی باید برای کاری بیهوده و ناممکن تلاش کنم؟ از بتپرستانِ کنیسه و آیینهای ظاهری آنان بیزار شدهام.
خیام که گفت دوزخی خواهد بود / کِه رفت به دوزخ و کِه آمد ز بهشت
خیام، چه کسی گفته است که دوزخی وجود خواهد داشت؟ چه کسی به دوزخ رفته و چه کسی از بهشت بازگشته است تا از حقیقت آن خبر دهد؟
تفسیر کلی
این رباعی با لحنی انتقادی، بیهودگی تلاشهای بیحاصل و دلمشغولیهای ظاهری انسان را به تصویر میکشد. خیام از بتپرستانِ کِنِشت بیزاری میجوید و در واقع، باورهای جزمی و پرستشهای بیپایه را زیر سؤال میبرد. او با تردید درباره دوزخ و بهشت، بر ناتوانی انسان در شناخت یقینی جهان پس از مرگ تأکید میکند. پیام شعر دعوت به رهایی از تعصب و پذیرش فروتنانه نادانستههای هستی است.



