عمری ست مرا تیره و کاری ست نه راست

خیام-رباعی شماره 38
عمری ست مرا تیره و کاری ست نه راست
محنت همه افزوده و راحت کم و کاست
شکر ایزد را که آنچه اسباب بلاست
ما را ز کس دگر نمی باید خواست
معنی بیتهای شعر
عمری ست مرا تیره و کاری ست نه راست
محنت همه افزوده و راحت کم و کاست
شکر ایزد را که آنچه اسباب بلاست
ما را ز کس دگر نمی باید خواست
مدتهاست زندگیام تیره و کارم نابسامان است؛ رنج و گرفتاریام پیوسته بیشتر شده و آسایشم کمتر گشته است. خدا را شکر که هرچه وسیله و سبب بلا و گرفتاری است، خودمان داریم و نیازی نیست آن را از دیگری بخواهیم.
پیام و مفهوم اصلی
پیام اصلی این رباعی بیان رنج و نابسامانی زندگی و فزونی یافتن محنت در برابر کاهش آسایش است؛ بااینحال، شاعر شکرگزار خداست که برای فراهم شدن اسباب گرفتاری و بلا، نیازی به درخواست از دیگران ندارد و این سخن نشاندهندهٔ بینیازی، استقلال روحی و نوعی پذیرش تلخ اما خردمندانهٔ دشواریهای زندگی است.
نتیجهگیری
خیام با بیان تیرهروزی و فزونی رنج، paradoxically خدا را شکر میکند که برای گرفتار شدن به بلا، نیازی به یاری یا دخالت دیگران ندارد.



