گویند که دوش شحنگان تتری

سعدی-رباعی شماره 186
گویند که دوش شحنگان تتری
دزدی بگرفتند به صد حیلهگری
امروز به آویختنش میبردند
میگفت رها کن که گریبان ندری
معنی بیتهای شعر
گویند که دوش شحنگان تتری / دزدی بگرفتند به صد حیلهگری
میگویند دیشب مأموران تاتار، دزدی را با هزار نیرنگ و زحمت دستگیر کردند.
امروز به آویختنش میبردند / میگفت رها کن که گریبان ندری
امروز او را برای به دار آویختن میبردند و دزد میگفت: مرا رها کنید، زیرا گریبانتان را پاره و چاک خواهم کرد.
تفسیر کلی
این رباعی با زبانی طنزآمیز، ماجرای دستگیری دزدی به دست شحنگان تتری و بردن او به سوی دار را روایت میکند. دزد در واپسین لحظه، به جای اظهار پشیمانی یا ترس از مرگ، با سخنی مضحک از مأموران میخواهد او را رها کنند تا گریبانش پاره نشود. این واکنش، بیپروایی، گستاخی و وارونگی طنزآمیز موقعیت را نشان میدهد. سعدی از این حکایت کوتاه برای خنداندن مخاطب و نیز نکوهش بیشرمی و بیاعتنایی گناهکار به پیامد کردار خویش بهره میگیرد.



