آیین برادری و شرط یاری

سعدی-رباعی شماره 187
آیین برادری و شرط یاری
آن نیست که عیب من هنر پنداری
آن است که گر خلاف شایسته روم
از غایت دوستی ام دشمن داری
معنی بیتهای شعر
آیین برادری و شرط یاری / آن نیست که عیب من هنر پنداری
رسم برادری و شرط دوستی این نیست که عیب مرا هنر و فضیلت به شمار آوری.
آن است که گر خلاف شایسته روم / از غایت دوستی ام دشمن داری
بلکه دوستی واقعی آن است که اگر از راه درست منحرف شدم، از شدت خیرخواهی و محبت، با من مخالفت کنی و مرا از کار نادرست بازداری.
تفسیر کلی
سعدی در این رباعی، معنای حقیقی برادری و دوستی را در خیرخواهی و صداقت میداند، نه در ستایش بیدلیل و پنهان کردن عیبها. دوست راستین کسی نیست که خطاهای انسان را هنر جلوه دهد، بلکه باید با نگاهی دلسوزانه کاستیهای او را یادآوری کند. اگر کسی از مسیر شایسته منحرف شود، یار واقعی باید چنان صادقانه و جدی با او برخورد کند که گویی در برابر دشمنی ایستاده است. این شعر تأکید میکند که دوستی عمیق، انسان را به اصلاح و کمال نزدیک میسازد، نه اینکه او را در خطاهایش تأیید کند.



