فردا که به نامه ی سیه درنگری

سعدی-رباعی شماره 185
فردا که به نامه ی سیه درنگری
بس دست تحسّر که به دندان ببری
بفروخته دین به دنیی از بی خبری
یوسف که به ده درم فروشی چه خری
معنی بیتهای شعر
فردا که به نامه ی سیه درنگری / بس دست تحسّر که به دندان ببری
فردا که به کارنامهٔ سیاه اعمالت بنگری، از شدت پشیمانی بسیار حسرت خواهی خورد و افسوس خواهی کشید.
بفروخته دین به دنیی از بی خبری / یوسف که به ده درم فروشی چه خری
از روی ناآگاهی، دین و آخرت خود را به بهای اندک دنیا فروختهای؛ اگر یوسف را به ده درهم بفروشی، در برابر چنین معاملهای چه چیز به دست آوردهای؟
تفسیر کلی
سعدی در این رباعی انسان غافل را از فرارسیدن روز حساب و دیدن نامهٔ اعمال خویش بیم میدهد؛ روزی که جز حسرت و پشیمانی بهرهای نخواهد داشت. او فروختن دین و ارزشهای معنوی به بهای اندک دنیا را نتیجهٔ بیخبری و کوتهبینی میداند. تشبیه دین به یوسف، ارزش گرانقدر حقیقت را در برابر بهای ناچیز دنیا برجسته میکند و نشان میدهد که چنین معاملهای سراسر زیان است. پیام شعر آن است که انسان باید پیش از فرا رسیدن فرصت پشیمانی، قدر ایمان و حقیقت را بداند و آن را با لذتهای زودگذر دنیوی معاوضه نکند.



