نامردم اگر زنم سر از مهر تو باز

سعدی-رباعی شماره 115
نامردم اگر زنم سر از مهر تو باز
خواهی بکشم به هجر و خواهی بنواز
ور بگریزم ز دست ای مایه ی ناز
هر جا که روم پیش تو میآیم باز
معنی بیتهای شعر
نامردم اگر زنم سر از مهر تو باز / خواهی بکشم به هجر و خواهی بنواز
اگر از محبت تو دست بردارم، مرد نیستم؛ چه بخواهی مرا با دوری و جدایی بیازاری و چه با مهربانی نوازش کنی.
ور بگریزم ز دست ای مایه ی ناز / هر جا که روم پیش تو میآیم باز
ای مایهٔ ناز، حتی اگر از دست تو بگریزم، هر جا که بروم سرانجام دوباره نزد تو بازمیگردم.
تفسیر کلی
شاعر در این رباعی بر وفاداری بیقیدوشرط خود به محبوب تأکید میکند و گسستن از مهر او را ناممکن میداند. محبوب اختیار دارد که عاشق را با رنج هجران بیازارد یا با لطف خویش بنوازد، اما در هر دو حال عشق پابرجاست. حتی اگر عاشق ظاهراً از دست محبوب بگریزد، سرانجام دوباره به سوی او بازمیگردد. این سخنان تصویری از عشق عمیق، تسلیم عاشقانه و پیوندی ناگسستنی میان عاشق و معشوق ارائه میدهد.



