آن ماه که گفتی ملک رحمان است

سعدی-رباعی شماره 23
آن ماه که گفتی ملک رحمان است
این بار اگرش نگه کنی شیطان است
رویی که چو آتش به زمستان خوش بود
امروز چو پوستین به تابستان است
معنی بیتهای شعر
آن ماه که گفتی ملک رحمان است / این بار اگرش نگه کنی شیطان است
آن زیبارویی که گفتی فرشته و مظهر رحمت خداست، اگر این بار به او نگاه کنی، شیطانصفت و فریبنده به نظر میرسد.
رویی که چو آتش به زمستان خوش بود / امروز چو پوستین به تابستان است
چهرهای که در زمستان همچون آتش دلپذیر بود، امروز مانند پوستین در تابستان نامطبوع و آزاردهنده است.
تفسیر کلی
شاعر از دگرگونی چهره و حال معشوق سخن میگوید؛ کسی که پیشتر همچون ماه و جلوهای رحمانی مینمود، اکنون در نگاه او چهرهای ناخوشایند و شیطانی یافته است. زیباییای که زمانی چون آتش در سرمای زمستان دلپذیر بود، حال در گرمای تابستان همچون پوستینی سنگین و آزاردهنده جلوه میکند. این دگرگونی میتواند نمادی از بیثباتی عشق، تغییر احساس انسان و وابستگی ارزش زیبایی به زمان و موقعیت باشد. طنز و اغراق موجود در شعر نیز نشان میدهد که نگاه عاشقانه چگونه میتواند با تغییر دل، از ستایش به نکوهش تبدیل شود.



