ای چشم تو مست خواب و سرمست شراب

سعدی-رباعی شماره 3
ای چشم تو مست خواب و سرمست شراب
صاحب نظران تشنه و وصل تو سراب
مانند تو آدمی در آباد و خراب
باشد که در آیینه توان دید و در آب
معنی بیتهای شعر
ای چشم تو مست خواب و سرمست شراب / صاحب نظران تشنه و وصل تو سراب
چشمان تو چنان مست و سرخوشاند که گویی از شراب سرمستی؛ اهل بصیرت و معرفت تشنهٔ دیدار تو هستند، اما وصال تو برایشان همچون سرابی دستنیافتنی است.
مانند تو آدمی در آباد و خراب / باشد که در آیینه توان دید و در آب
شاید انسانی همانند تو را بتوان در هر جای آباد یا ویران یافت، اما دیدن کسی مانند تو در آینه یا در آب ممکن نیست.
تفسیر کلی
شاعر در این رباعی زیبایی و魅هٔ معشوق را چنان وصف میکند که چشمان او سرمستی و بیخودی میآفرینند. صاحبان بصیرت در آرزوی وصال او هستند، اما رسیدن به این آرزو همچون سرابی دستنیافتنی مینماید. معشوق در هر جای آباد و ویران، یگانه و بیهمتاست و همانندی برای او نمیتوان یافت. شاعر در پایان میگوید شاید بتوان تصویری از این زیبایی را در آینه یا آب دید، اما حقیقت و کمال آن تنها در وجود خود اوست.



