بر چشم تو عالم ار چه می آرایند

خیام-رباعی شماره 69
بر چشم تو عالم ار چه می آرایند
مگرای بدان که عاقلان نگرایند
بسیار چو تو روند و بسیار آیند
بربای نصیب خویش کت بربایند
معنی بیتهای شعر
بر چشم تو عالم ار چه میآرایند
مگرای بدان که عاقلان نگرایند
هرچند دنیا را در نظر تو زیبا و دلفریب جلوه دهند، فریب آن را مخور؛ زیرا خردمندان به چنین جلوههایی دل نمیبندند.
بسیار چو تو روند و بسیار آیند
بربای نصیب خویش کت بربایند
آدمیان بسیاری مانند تو میآیند و میروند؛ پس پیش از آنکه فرصت از دست برود، بهره و نصیب خود را از زندگی دریاب.
تفسیر کلی
خیام با نگاهی هشداردهنده، جلوههای فریبنده و ناپایدار دنیا را در برابر چشم انسان به تصویر میکشد. او سفارش میکند که نباید دل به آرایش ظاهری جهان بست، زیرا خردمندان به بیثباتی و بیاعتباری آن آگاهاند. آمدوشد پیدرپی آدمیان نشان میدهد که زندگی کوتاه و فرصت بهرهبردن از آن محدود است. بنابراین انسان باید پیش از آنکه زمان و مرگ نصیبش را بربایند، از فرصت زندگی بهره بگیرد و قدر لحظههای خویش را بداند.
نتیجهگیری
این رباعی بر ناپایداری جهان و ضرورت بهرهبردن خردمندانه از فرصتهای کوتاه زندگی تأکید دارد.



