گر بر فلکم دست بُدی چون یزدان


خیام-رباعی شماره 145
گر بر فلکم دست بُدی چون یزدان
برداشتمی من این فلک را ز میان
وز نو فلکی دگر چنان ساختمی
کازاده به کام دل رسیدی آسان
معنی بیتهای شعر
گر بر فلکم دست بُدی چون یزدان
برداشتمی من این فلک را ز میان
وز نو فلکی دگر چنان ساختمی
کازاده به کام دل رسیدی آسان
اگر مانند خداوند بر آسمان قدرت داشتم، این آسمان و نظام جهان را از میان برمیداشتم و آسمانی دیگر میساختم؛ آسمانی که در آن انسان آزاد و آزاده بهآسانی به خواسته و مراد دل خود برسد.
پیام و مفهوم اصلی
پیام اصلی این رباعی بیانگر نارضایتی انسان از نظم ناعادلانه و سرنوشت موجود در جهان است؛ خیام آرزو میکند اگر اختیار آفرینش و تغییر آسمان را داشت، این نظام را برمیچید و جهانی نو میساخت که در آن آزادگان و شایستگان بیدشواری به خواستههای دل خود برسند. این سخن نشاندهنده اعتراض به بیعدالتی روزگار و آرزوی جهانی بر پایه آزادی، عدالت و کامیابی انسان است.



