هر صبح که روی لاله شبنم گیرد

خیام-رباعی شماره 92
هر صبح که روی لاله شبنم گیرد
بالای بنفشه در چمن خم گیرد
انصاف مرا ز غنچه خوش میآید
کو دامنِ خویشتن فراهم گیرد
معنی بیتهای شعر
هر صبح که روی لاله شبنم گیرد / بالای بنفشه در چمن خم گیرد
هر بامداد که شبنم بر چهرهٔ لاله مینشیند، بنفشه در باغ سر فرود میآورد و خم میشود.
انصاف مرا ز غنچه خوش میآید / کو دامنِ خویشتن فراهم گیرد
رفتار غنچه را میپسندم؛ زیرا با فروتنی و حیا، دامن خویش را جمع میکند و خود را میپوشاند.
تفسیر کلی
شاعر با تصویرهای لطیفِ شبنم بر لاله، خمشدن بنفشه و غنچهای که دامن خویش را فراهم میگیرد، زیبایی و وقار طبیعت را به نمایش میگذارد. در میان این تصاویر، غنچه به سبب جمعکردن دامن خود نمادی از پاکی، خویشتنداری و آراستگی دانسته میشود. گوینده با لحنی ستایشآمیز میگوید که از رفتار سنجیده و modest غنچه بیش از دیگر جلوههای باغ خوشش میآید. این رباعی در مجموع، هماهنگی میان زیبایی ظاهری و فضیلت درونی را در زبان طبیعت بیان میکند.



