تا چند اسیر عقل هر روزه شویم


خیام-رباعی شماره 126
تا چند اسیر عقل هر روزه شویم
در دهر چه صد ساله چه یک روزه شویم
در ده تو به کاسه می از آن پیش که ما
در کارگه کوزه گران کوزه شویم
معنی بیتهای شعر
تا چند اسیر عقل هر روزه شویم
در دهر چه صد ساله چه یک روزه شویم
در ده تو به کاسه می از آن پیش که ما
در کارگه کوزه گران کوزه شویم
تا کی هر روز اسیر عقل و اندیشه باشیم؟ در این دنیا، چه صد سال زندگی کنیم و چه یک روز، سرانجام رفتنی هستیم. پس پیش از آنکه به خاک تبدیل شویم و در کارگاه کوزهگران از ما کوزه بسازند، شراب را در کاسه بریز و بنوش.
تفسیر کلی
این رباعی انسان را از اسارتِ عقل حسابگر و غرقشدن در اندیشههای روزمره برحذر میدارد و ناپایداری عمر را یادآور میشود. خیام با برابر نهادن صد سال و یک روز، کوتاهی و بیاعتباری زمان زندگی را برجسته میکند. دعوت به نوشیدن می، نمادی از بهرهبردن آگاهانه از لحظه و رهایی از غفلت و اندوهِ آینده است، نه صرفاً خوشگذرانی سطحی. تصویر کوزهشدن در کارگاه کوزهگران نیز اشارهای روشن به مرگ و بازگشت جسم انسان به خاک دارد.
نتیجهگیری
این رباعی بر ناپایداری عمر و بیاعتباری دنیا تأکید میکند و انسان را به رهایی از قید اندیشههای فرساینده و بهرهبردن از فرصت کوتاه زندگی فرامیخواند.



