آنها که کهن شدند و اینها که نوند

خیام-رباعی شماره 56
آنها که کهن شدند و اینها که نوند
هر کس به مراد خویش یک تک بدوند
این کهنه جهان به کس نماند باقی
رفتند و رویم دیگر آیند و روند
معنی بیتهای شعر
آنها که کهن شدند و اینها که نوند
هر کس به مراد خویش یک تک بدوند
این کهنه جهان به کس نماند باقی
رفتند و رویم دیگر آیند و روند
نسلهای پیشین از میان رفتند و نسلهای تازه نیز هرکدام در پی خواسته و آرزوی خود میدوند. این جهانِ کهنه برای هیچکس باقی نمیماند؛ پیشینیان رفتند و ما نیز میرویم و پس از ما دیگران میآیند و میروند.
تفسیر کلی
این رباعی بر گذرا بودن جهان و ناپایداری نسلهای انسانی تأکید میکند؛ کهنسالان رفتهاند و جوانان نیز در پی خواستههای خویش به راه افتادهاند. هر انسان در این جهان برای رسیدن به مراد خود میکوشد، اما هیچکس نمیتواند مالک همیشگی آن باشد. جهان همچون چرخهای پیوسته، آمدن و رفتن آدمیان را تکرار میکند و از آنان اثری پایدار باقی نمیگذارد. از این رو، شعر انسان را به تأمل در بیثباتی دنیا و قدر دانستن فرصت کوتاه زندگی فرامیخواند.
نتیجهگیری
جهان ناپایدار است و نسلها پیوسته میآیند و میروند؛ پس انسان باید قدر فرصت کوتاه زندگی را بداند.



