بسیار برفتند و به جایی نرسیدند

سعدی-قطعه شماره 90
بسیار برفتند و به جایی نرسیدند
ارباب فنون با همه علمی که بخواندند
توفیق سعادت چو نباشد چه توان کرد
ابلیس براندند و بر او کفر براندند
مقدمه و فضای کلی
این قطعه از سعدی درباره ناتوانی دانش و کوشش انسان در برابر نبودِ توفیق و سعادت سخن میگوید. شاعر با لحنی حکمتآمیز یادآور میشود که مهارت و علم، بدون عنایت و بخت مساعد، همیشه به کامیابی نمیانجامد. فضای شعر تأملبرانگیز و پندآموز است و بر نقش تقدیر در سرنوشت آدمی تأکید دارد.
معنی بیتهای شعر
بسیار برفتند و به جایی نرسیدند / ارباب فنون با همه علمی که بخواندند
بسیاری از صاحبان فنون، با وجود دانش فراوانی که آموختند، تلاش بسیار کردند اما به مقصود و جایی نرسیدند.
توفیق سعادت چو نباشد چه توان کرد / ابلیس براندند و بر او کفر براندند
اگر توفیق و یاریِ سعادت نباشد، چه میتوان کرد؟ آنان ابلیس را راندند و او را کافر خواندند.



