ای قدر بلند آسمان پیش تو خرد

سعدی-رباعی شماره 44
ای قدر بلند آسمان پیش تو خرد
گوی ظفر از هر که جهان خواهی برد
دشمن چه کرا کند که خونش ریزی
از چشم عنایتش بینداز که مرد
معنی بیتهای شعر
ای قدر بلند آسمان پیش تو خرد / گوی ظفر از هر که جهان خواهی برد
ای کسی که مقام و شأن تو از آسمان بلندتر است، اگر بخواهی، پیروزی را از هر که در جهان باشد به دست میآوری.
دشمن چه کرا کند که خونش ریزی / از چشم عنایتش بینداز که مرد
دشمن چه تواناییای دارد که خون او را بریزی؟ برای کیفر دادن او، تنها کافی است که او را از نظر لطف و عنایت خود بیندازی تا نابود و بیارزش شود.
تفسیر کلی
شاعر در این رباعی، بزرگی و اقتدار مخاطب را چنان میستاید که آسمان در برابر مقام او کوچک مینماید و پیروزی جهان در اختیار اوست. بااینحال، قدرت حقیقی تنها در شکستدادن دشمن نیست، بلکه در شیوه برخورد با او نیز جلوه میکند. سعدی میگوید بیمهری و محرومکردن دشمن از نگاه لطف، چنان رنجآور است که از کشتن او نیز سختتر خواهد بود. بنابراین، شعر آمیزهای از ستایش قدرت، هشدار درباره پیامد بیاعتنایی و تأکید بر اثر عمیق محبت و عنایت است.



