نوروز که سیل در کمر میگردد

سعدی-رباعی شماره 41
نوروز که سیل در کمر میگردد
سنگ از سر کوهسار در میگردد
از چشمه ی چشم ما برفت این همه سیل
گویی که دل تو سختتر میگردد
معنی بیتهای شعر
نوروز که سیل در کمر میگردد / سنگ از سر کوهسار در میگردد
در نوروز، بر اثر بارندگی و جاری شدن سیلاب، آب در دامنه و کمر کوهها روان میشود و سنگها را از فراز کوهسار فرو میغلتاند.
از چشمه ی چشم ما برفت این همه سیل / گویی که دل تو سختتر میگردد
این همه اشک از چشمهٔ چشمان ما جاری شد، اما گویی دل تو هرچه بیشتر سنگدل و سخت میشود.
تفسیر کلی
سعدی در این رباعی با تصویرسازی از سیلاب نوروزی، خروش طبیعت و گذر تند زمان را به نمایش میگذارد. در برابر این جوشش و نرمی طبیعت، دل معشوق را سخت و سنگین مییابد؛ چنانکه حتی اشک فراوان عاشق نیز در آن اثر نمیکند. سیلابی که از کوه فرو میریزد و سیلابی که از چشم جاری میشود، نماد شدت اندوه و بیقراری عاشقانهاند. بیت پایانی با لحنی گلایهآمیز نشان میدهد که بیمهری معشوق، با وجود رنج و گریه عاشق، همچنان ادامه دارد.



