هر روز به شیوهای و لطفی دگری

سعدی-رباعی شماره 184
هر روز به شیوهای و لطفی دگری
چندان که نگه میکنمت خوبتری
گفتم که به قاضی برمت تا دل خویش
بستانم و ترسم دل قاضی ببری
معنی بیتهای شعر
هر روز به شیوهای و لطفی دگری / چندان که نگه میکنمت خوبتری
هر روز با رفتار و لطفی تازهتر میآیی و هرچه بیشتر به تو مینگرم، تو را زیباتر و نیکوتر میبینم.
گفتم که به قاضی برمت تا دل خویش / بستانم و ترسم دل قاضی ببری
گفتم تو را نزد قاضی میبرم تا حق دل خویش را بگیرم؛ اما میترسم که تو دل قاضی را هم ببری و او نیز شیفتهٔ تو شود.
تفسیر کلی
شاعر از محبوبی سخن میگوید که هر روز با جلوهای تازه و لطفی افزونتر ظاهر میشود و هرچه بیشتر به او مینگرد، زیباییاش را بیشتر درمییابد. شدت دلباختگی شاعر چنان است که میخواهد برای دادخواهی دل ازدسترفتهاش به قاضی پناه ببرد. بااینحال، بیم دارد که قاضی نیز با دیدن زیبایی محبوب، شیفته او شود و بهجای بازگرداندن دل شاعر، خود گرفتار عشق گردد. این رباعی با زبانی طنزآمیز و دلنشین، هم کمال زیبایی معشوق و هم بیاختیاری عاشق را نشان میدهد.



