با زندهدلان نشین و صادق نفسان

سعدی-رباعی شماره 160
با زندهدلان نشین و صادق نفسان
حق دشمن خود مکن به تعلیم کسان
خواهی که بر از ملک سلیمان بخوری
آزار به اندرون موری مرسان
معنی بیتهای شعر
با زندهدلان نشین و صادق نفسان / حق دشمن خود مکن به تعلیم کسان
با انسانهای پاکدل و راستگو همنشین باش و به تحریک یا آموزش دیگران، در حق دشمن خود ستم مکن.
خواهی که بر از ملک سلیمان بخوری / آزار به اندرون موری مرسان
اگر میخواهی از نعمت و شکوهی مانند ملک سلیمان بهرهمند شوی، حتی به درون لانهٔ مورچهای نیز آزار نرسان.
تفسیر کلی
سعدی در این رباعی انسان را به همنشینی با نیکدلان و درستگفتاران دعوت میکند، زیرا معاشرت با آنان موجب رشد اخلاقی و پاکی رفتار میشود. او سفارش میکند حتی در برابر دشمن نیز از ستم و بدرفتاری پرهیز کنیم و حق او را به بهانهٔ رفتار دیگران پایمال نسازیم. در مصراع پایانی، سعدی یادآور میشود که بزرگی و کامیابی حقیقی زمانی ارزشمند است که با آزار موجودی کوچک و بیپناه همراه نباشد. پیام کلی شعر، رعایت عدالت، شفقت و خویشتنداری در همهٔ شرایط زندگی است.



