آن قصر که با چرخ همی زد پهلو


خیام-رباعی شماره 149
آن قصر که با چرخ همی زد پهلو
بر درگهِ آن شهان نهادندی رو
دیدیم که بر کنگرهاش فاختهای
بنشسته همی گفت که کوکوکوکو
معنی بیتهای شعر
آن قصر که با چرخ همی زد پهلو
بر درگهِ آن شهان نهادندی رو
آن کاخی که سر به آسمان میسایید و پادشاهان در برابرش سر فرود میآوردند،
دیدیم که بر کنگرهاش فاختهای
بنشسته همی گفت که کوکوکوکو
دیدیم که اکنون بر بلندای آن کاخ، فاختهای نشسته است و با صدای «کوکوکو» از گذشت روزگار و نابودی شکوه آن پادشاهان خبر میدهد.
پیام و مفهوم اصلی
این رباعی بر ناپایداری شکوه و قدرت دنیوی و گذرا بودن زندگی تأکید دارد؛ قصری که زمانی بلندآوازه و محل رفتوآمد شاهان بوده، اکنون ویران و خاموش است و تنها فاختهای بر کنگرهاش نشسته و با ندای «کوکو» گویی از گذشتگان و زوال آن همه جلال و جبروت سراغ میگیرد. پیام اصلی شعر این است که هیچ قدرت و بنایی در برابر گذر زمان پایدار نمیماند و انسان باید فریب شکوه ظاهری دنیا را نخورد.



