مُنعم که به عیش میرود روز و شبش

سعدی-رباعی شماره 121
مُنعم که به عیش میرود روز و شبش
نالیدن درویش نداند سببش
بس آب که میرود به جیحون و فرات
در بادیه تشنگان به جان در طلبش
معنی بیتهای شعر
مُنعم که به عیش میرود روز و شبش / نالیدن درویش نداند سببش
توانگر که روز و شب خود را در خوشی و آسایش میگذراند، از علت ناله و رنج درویش بیخبر است.
بس آب که میرود به جیحون و فرات / در بادیه تشنگان به جان در طلبش
چه بسیار آبهایی که به رودهای جیحون و فرات میریزند، اما تشنگان در بیابان برای یافتن جرعهای آب جان میدهند.
تفسیر کلی
سعدی در این رباعی بیخبری ثروتمندان از رنج تهیدستان را نکوهش میکند. کسی که روز و شب در آسایش و نعمت به سر میبرد، دلیل ناله و نیاز درویش را درنمییابد. شاعر با تصویر آبهای فراوان جیحون و فرات، بیعدالتی آشکار جهان را نشان میدهد؛ زیرا در همان حال که آب فراوان جاری است، تشنگانی در بیابان برای یافتن قطرهای آب جان میکَنند. پیام شعر، دعوت به همدلی، توجه به محرومان و پرهیز از غفلت در برابر رنج دیگران است.



