من چاکر آنم که دلی برباید

سعدی-رباعی شماره 102
من چاکر آنم که دلی برباید
یا دل به کسی دهد که جان آساید
آن کس که نه عاشق و نه معشوق کسی ست
در ملک خدای اگر نباشد شاید
معنی بیتهای شعر
من چاکر آنم که دلی برباید / یا دل به کسی دهد که جان آساید
من خدمتگزار کسی هستم که دل انسانی را به دست آورد، یا دل خود را به کسی بسپارد تا او آرامش و آسودگی یابد.
آن کس که نه عاشق و نه معشوق کسی ست / در ملک خدای اگر نباشد شاید
کسی که نه عاشق باشد و نه محبوبِ کسی، شاید در سرزمین خدا اصلاً وجود نداشته باشد.
تفسیر کلی
سعدی در این رباعی ارزش انسان را در توانایی عشقورزیدن و دلربودن یا بخشیدن دل به کسی میداند که مایهٔ آرامش جان باشد. از نگاه او، عشق حقیقی پیوندی دوسویه است که هم شور میآفریند و هم آسودگی. انسانی که نه عاشق است و نه معشوق، از مهمترین تجربهٔ انسانی و سرمایهٔ عاطفی زندگی بیبهره مانده است. سعدی چنین فردی را چنان بیاثر و بیهویت میبیند که بودن او در جهان آفرینش نیز سزاوار تردید است.



