هشیار سری بود ز سودای تو مست

سعدی-رباعی شماره 10
هشیار سری بود ز سودای تو مست
خوش آن که ز روی تودلش رفت ز دست
بیتو همه هیچ نیست در ملک وجود
ور هیچ نباشد چو تو هستی همه هست
معنی بیتهای شعر
هشیار سری بود ز سودای تو مست / خوش آن که ز روی تودلش رفت ز دست
کسی که از اندیشه و عشق تو آگاه و هوشیار بود، از شوق تو مست و بیخود شد؛ خوشا به حال آنکس که دلش را در راه دیدار تو از دست داد.
بیتو همه هیچ نیست در ملک وجود / ور هیچ نباشد چو تو هستی همه هست
بدون تو در سراسر جهان هستی هیچ چیز ارزش و حقیقتی ندارد؛ و اگر همهچیز هم نابود شود، تا وقتی تو هستی، همهچیز وجود و معنا دارد.
تفسیر کلی
شاعر در این رباعی از شوریدگی و دلباختگی عمیق در برابر محبوب سخن میگوید؛ چنانکه حتی انسان هوشیار نیز در برابر سودای او مست و بیاختیار میشود. از نظر او، از دست دادن دل در برابر زیبایی محبوب نه مایه اندوه، بلکه خوشبختی و سعادت است. جهان بدون حضور محبوب پوچ و بیارزش جلوه میکند، اما وجود او بهتنهایی برای معنا بخشیدن به همه هستی کافی است. این شعر بیانگر نگرشی عاشقانه و عارفانه است که در آن محبوب سرچشمه ارزش، معنا و تمامیت وجود به شمار میآید.



