شبها گذرد که دیده نتوانم بست

سعدی-رباعی شماره 9
شبها گذرد که دیده نتوانم بست
مردم همه از خواب و من از فکر تو مست
باشد که به دست خویش خونم ریزی
تا جان بدهم دامن مقصود به دست
معنی بیتهای شعر
شبها گذرد که دیده نتوانم بست / مردم همه از خواب و من از فکر تو مست
شبها میگذرد، اما من از شدت اندیشهٔ تو نمیتوانم چشم بر هم بگذارم؛ همهٔ مردم خواباند و من از فکر تو سرمست و بیخوابم.
باشد که به دست خویش خونم ریزی / تا جان بدهم دامن مقصود به دست
امیدوارم خودت مرا به دست خویش به کام مرگ برسانی، تا جان بدهم و به وصال و مقصود خود دست یابم.
تفسیر کلی
شاعر از شبهای طولانی و بیخوابی خود سخن میگوید؛ در حالی که دیگران در خواباند، او از اندیشه و عشق یار سرمست و بیقرار است. شدت دلباختگی چنان است که حتی رنج و کشتهشدن به دست معشوق را نیز با جان و دل میپذیرد. او امیدوار است این فداشدن، سرانجام او را به مقصود و وصال محبوب برساند. در این رباعی، عشق آمیزهای از بیخوابی، شوریدگی، رنجپذیری و امید به رسیدن است.



