گر تیر جفای دشمنان میآید

سعدی-رباعی شماره 103
گر تیر جفای دشمنان میآید
دلتنگ مکن که دوست میفرماید
بر یار ذلیل هر ملامت کآید
چون یار عزیز میپسندد شاید
معنی بیتهای شعر
گر تیر جفای دشمنان میآید / دلتنگ مکن که دوست میفرماید
اگر از سوی دشمنان آزار و ستمی به تو میرسد، اندوهگین مباش؛ زیرا دوست و محبوب چنین میخواهد و فرمان اوست.
بر یار ذلیل هر ملامت کآید / چون یار عزیز میپسندد شاید
هر سرزنش و ملامتی که بر یار خوار و رنجدیده وارد شود، چون محبوب عزیز آن را میپسندد، روا و پذیرفتنی است.
تفسیر کلی
شاعر در این رباعی بیان میکند که انسان نباید از رنج و آزار دشمنان اندوهگین شود، زیرا گاهی این سختیها به خواست و مصلحت دوست حقیقی رخ میدهند. اگر یار عزیز چیزی را بپسندد، حتی سرزنش و خواری نیز برای عاشق پذیرفتنی و ارزشمند میشود. در نگاه شاعر، رضایت محبوب بر آسایش و آبروی ظاهری برتری دارد. این شعر جلوهای از وفاداری، تسلیم عاشقانه و پذیرش دشواریها در راه محبت است.



