هر که مقصود و مرادش خور و خواب است از عمر

سعدی-قطعه شماره 88
هر که مقصود و مرادش خور و خواب است از عمر
حیوانی ست که بالاش به انسان ماند
هر چه داری بده و دولت معنی بستان
تا چو این نعمت ظاهر برود آن ماند
مقدمه و فضای کلی
این قطعه از سعدی، با نگاهی پندآمیز و انتقادی، دلبستگی افراطی به خور و خواب و لذتهای زودگذر را نکوهش میکند. شاعر انسانِ حقیقی را کسی میداند که از نعمتهای مادی فراتر رود و در پی دانش، فضیلت و دولت معنوی باشد. فضای شعر، حکیمانه و دعوتکننده به ترجیح ارزشهای پایدار بر نعمتهای ناپایدار دنیاست.
معنی بیتهای شعر
هر که مقصود و مرادش خور و خواب است از عمر / حیوانی ست که بالاش به انسان ماند
کسی که هدف و آرزویش در زندگی فقط خوردن و خوابیدن است، حیوانی است که ظاهر و قامتش به انسان شباهت دارد.
هر چه داری بده و دولت معنی بستان / تا چو این نعمت ظاهر برود آن ماند
هرچه از داراییهای مادی داری، ببخش و سرمایهٔ معنوی و دانش و فضیلت به دست آور؛ زیرا هنگامی که نعمتهای ظاهری از میان بروند، آن سرمایهٔ معنوی باقی میماند.



