تا تو فرمان نبری خلق به فرمان نروند

سعدی-قطعه شماره 206
تا تو فرمان نبری خلق به فرمان نروند
هرگزش نیک نباشد بد نیکی فرمای
ملک و دولت را تدبیر بقا دانی چیست
کاو به فرمان تو باشد تو به فرمان خدای
مقدمه و فضای کلی
این قطعه از سعدی درباره شیوه درست فرمانروایی و پایدار ماندن ملک و دولت است. شاعر تأکید میکند که فرمانروا پیش از فرمان دادن به دیگران، باید خود مطیع حق و الگوی نیکویی باشد. فضای شعر پندآمیز و اخلاقی است و سعادت حکومت را در پیوند فرمانروایی با عدالت و بندگی خداوند میداند.
معنی بیتهای شعر
تا تو فرمان نبری خلق به فرمان نروند / هرگزش نیک نباشد بد نیکی فرمای
تا زمانی که خودت فرمانبردار نباشی، مردم نیز از فرمانت پیروی نمیکنند؛ کسی که بدی میکند و به نیکی فرمان میدهد، هرگز نیکوکار واقعی نیست.
ملک و دولت را تدبیر بقا دانی چیست / کاو به فرمان تو باشد تو به فرمان خدای
میدانی راه حفظ پادشاهی و حکومت چیست؟ اینکه مردم تحت فرمان تو باشند و تو نیز فرمانبردار خداوند باشی.



