جزای نیک و بد خلق با خدای انداز

سعدی-قطعه شماره 151
جزای نیک و بد خلق با خدای انداز
که دست ظلم نماند چنین که هست دراز
تو راستی کن و با گردش زمانه بساز
که مکر هم به خداوند مکر گردد باز
معنی بیتهای شعر
جزای نیک و بد خلق با خدای انداز / که دست ظلم نماند چنین که هست دراز
پاداش نیکی و بدی مردم را به خدا واگذار؛ زیرا دست ستمگر همیشه به این اندازه دراز و گستاخ باقی نمیماند.
تو راستی کن و با گردش زمانه بساز / که مکر هم به خداوند مکر گردد باز
تو راستکردار باش و با دگرگونیهای روزگار کنار بیا؛ زیرا نیرنگ انسان سرانجام به خود او بازمیگردد.
تفسیر کلی
سعدی در این قطعه انسان را به واگذاری داوری نهایی کردارهای نیک و بد به خداوند دعوت میکند و یادآور میشود که ظلم و ستم پایدار نخواهد ماند. او بر راستکرداری و شکیبایی در برابر دگرگونیهای روزگار تأکید دارد. از دید شاعر، حیله و نیرنگ سرانجام به زیان فریبکار بازمیگردد و دام آن گریبان خود او را میگیرد. بنابراین پیام اصلی شعر، اعتماد به عدالت الهی، پایداری در راه راستی و پرهیز از انتقامجویی و مکرورزی است.



