مرغ جایی که علف بیند و چیند گردد

سعدی-قطعه شماره 115
مرغ جایی که علف بیند و چیند گردد
مرد صاحب نظر آنجا که وفا بیند و جود
سفله گو روی مگردان که اگر قارون است
کس از او چشم ندارد کرم نامعهود
معنی بیتهای شعر
مرغ جایی که علف بیند و چیند گردد / مرد صاحب نظر آنجا که وفا بیند و جود
پرنده هر جا علف ببیند، همانجا میرود و میچرد؛ انسان دانا و صاحبنظر نیز جایی را برمیگزیند که در آن وفاداری و بخشندگی ببیند.
سفله گو روی مگردان که اگر قارون است / کس از او چشم ندارد کرم نامعهود
از آدم فرومایه روی برنگردان؛ زیرا اگرچه ثروتمند و مانند قارون باشد، کسی از او انتظار بخششی که در ذاتش نیست ندارد.
پیام و مفهوم اصلی
سعدی میگوید همانگونه که مرغ به جایی میرود که در آن علف و خوراک بیابد، انسان صاحبنظر نیز به سوی کسانی گرایش پیدا میکند که وفاداری و بخشندگی دارند؛ زیرا ارزش آدمی به ثروت نیست، بلکه به بزرگواری و کرم اوست. از فرد فرومایه، حتی اگر بسیار ثروتمند باشد و مانند قارون گنج داشته باشد، نباید انتظار بخشش و جوانمردی داشت؛ چون کرم و نیکی از انسان پست، امری نادر و نامعهود است.



