نشان آخر عهد و زوال ملک وی است

سعدی-قطعه شماره 102
نشانِ آخر عهد و زوال ملک وی است
که در مصالح بیچارگان نظر نکند
به دست خویش مکن خانگاه خود ویران
که دشمنان تو با تو از این بتر نکند
معنی بیتهای شعر
نشانِ آخر عهد و زوال ملک وی است / که در مصالح بیچارگان نظر نکند
اینکه او در کارهای مربوط به مردم بیچاره و نیازمند توجه و رسیدگی نمیکند، نشانه پایان دوران حکومت و نابودی پادشاهی اوست.
به دست خویش مکن خانگاه خود ویران / که دشمنان تو با تو از این بتر نکند
خودت خانه و جایگاه خویش را به دست خود ویران نکن؛ زیرا دشمنانت نیز نمیتوانند بیش از این به تو آسیب برسانند.
پیام و مفهوم اصلی
پیام اصلی شعر این است که بیتوجهی به نیازها و مصالح مردم، نشانه زوال حکومت و نابودی ملک است. انسان نباید با ستم، خودخواهی و ویران کردن پایههای زندگی خویش، زمینه نابودی خود را فراهم کند؛ زیرا گاهی کردار نادرست آدمی زیانی بزرگتر از دشمنان به او میرساند.



