گر زخم خورم ز دست چون مرهم دوست

سعدی-رباعی شماره 30
گر زخم خورم ز دست چون مرهم دوست
یا مغز برآیدم چو بادام از پوست
غیرت نگذاردم که نالم به کسی
تا خلق ندانند که منظور من اوست
معنی بیتهای شعر
گر زخم خورم ز دست چون مرهم دوست / یا مغز برآیدم چو بادام از پوست
اگر از دست دوست زخمی بر من وارد شود، آن زخم برایم مانند مرهم شیرین و آرامبخش است؛ یا اگر از شدت رنج، مغزم مانند مغز بادام از پوست بیرون آید، باز هم شکایتی ندارم.
غیرت نگذاردم که نالم به کسی / تا خلق ندانند که منظور من اوست
عشق و غیرت اجازه نمیدهد نزد کسی از رنج خود شکایت کنم؛ زیرا نمیخواهم مردم بفهمند که محبوب و مقصود من چه کسی است.
تفسیر کلی
شاعر بیان میکند که عاشق، حتی اگر از دست محبوب زخم ببیند، آن را همچون مرهمی شفابخش میپذیرد. شدت دلباختگی او چنان است که رنج و نابودی خویش را نیز با رضایت تحمل میکند. با این حال، غیرت و عزت عشق اجازه نمیدهد درد دل خود را برای دیگران بازگو کند. او میخواهد راز محبوب و مقصد عشقش از مردم پنهان بماند و عشق را امری شخصی و مقدس میداند.



