می خور که ز دل کثرت و قلت ببرد

خیام-رباعی شماره 90
می خور که ز دل کثرت و قلت ببرد
واندیشه ی هفتاد و دو ملت ببرد
پرهیز مکن ز کیمیایی که از او
یک جرعه خوری هزار علت ببرد
معنی بیتهای شعر
می خور که ز دل کثرت و قلت ببرد
واندیشهی هفتاد و دو ملت ببرد
پرهیز مکن ز کیمیایی که از او
یک جرعه خوری هزار علت ببرد
شراب بنوش، زیرا اندیشهی فزونی و کاستی و دغدغههای مربوط به دنیا را از دل میزداید و فکر اختلافها و باورهای هفتاد و دو فرقه را از میان میبرد. از این اکسیر شفابخش دوری نکن؛ زیرا اگر یک جرعه از آن بنوشی، هزار درد و بیماری را درمان میکند.
تفسیر کلی
در این رباعی، خیام «می» را نمادی از شادی، رهایی و بیخویشی میداند که اندوه و پراکندگی اندیشه را از دل میزداید. او با اشاره به «هفتاد و دو ملت»، اختلافهای فکری و تعصبهای مذهبی را در برابر تجربهای مشترک و انسانی قرار میدهد. «کیمیا» نیز استعارهای از نیروی دگرگونکنندهای است که با جرعهای اندک، رنجها و علتهای بسیار را از میان میبرد. پیام کلی شعر دعوت به بهرهبردن از لحظه و رهایی از نگرانیهای بیهوده است؛ هرچند «می» را میتوان نمادین و در معنای شور زندگی نیز تفسیر کرد.



