آرند یکی و دیگری بربایند

خیام-رباعی شماره 58
آرند یکی و دیگری بربایند
بر هیچ کسی راز همی نگشایند
ما را ز قضا جز این قدر ننمایند
پیمانه ی عمر ما است میپیمایند
معنی بیتهای شعر
آرند یکی و دیگری بربایند
بر هیچ کسی راز همی نگشایند
ما را ز قضا جز این قدر ننمایند
پیمانهٔ عمر ماست میپیمایند
یکی را به دنیا میآورند و دیگری را از دنیا میبرند، اما راز این آمدن و رفتن را برای هیچکس آشکار نمیکنند. از تقدیر، جز همین اندازه چیزی بر ما روشن نیست که پیمانهٔ عمرمان را اندازه میگیرند و کمکم به پایان میرسانند.
تفسیر کلی
این رباعی نگاهی بدبینانه و در عین حال واقعگرایانه به سرنوشت انسان و ناپایداری زندگی دارد. شاعر جهان را عرصه آمدوشد آدمیان میداند؛ گروهی میآیند و گروهی میروند، بیآنکه راز حقیقت بر کسی آشکار شود. از دید او، انسان تنها به اندازهای اندک از راز قضا و تقدیر آگاه میشود و بیش از آن برایش آشکار نیست. تعبیر «پیمانهٔ عمر» نیز گذشت ناگزیر زمان و نزدیکشدن تدریجی انسان به پایان زندگی را بهتصویر میکشد.
نتیجهگیری
این رباعی بر ناپایداری زندگی، رازآلود بودن سرنوشت و گذر ناگزیر پیمانهٔ عمر تأکید دارد و انسان را به پذیرش محدودیتهای خود در برابر قضا فرامیخواند.



