ضرورت است به توبیخ با کسی گفتن

سعدی-قطعه شماره 41
ضرورت است به توبیخ با کسی گفتن
که پند مصلحت آموز کاربندش نیست
اگر به لطف به سر میرود به قهر مگوی
که هر چه سر نکشد حاجت کمندش نیست
معنی بیتهای شعر
ضرورت است به توبیخ با کسی گفتن / که پند مصلحت آموز کاربندش نیست
لازم است کسی را که به پندهای خیرخواهانه عمل نمیکند، با سرزنش و توبیخ نصیحت کرد.
اگر به لطف به سر میرود به قهر مگوی / که هر چه سر نکشد حاجت کمندش نیست
اگر کسی با نرمی و مهربانی رام میشود، با خشونت با او رفتار نکن؛ زیرا کسی که سر فرود نمیآورد، نیازی به کمند ندارد.
پیام و مفهوم اصلی
پیام اصلی شعر آن است که انسان باید در برخورد با دیگران مصلحت و شیوهٔ مناسب را رعایت کند؛ اگر کسی پندپذیر نیست، توبیخ و هشدار گاه ضروری است، اما هنگامی که فردی با لطف و نرمی همراه میشود، نباید با خشونت و زور با او رفتار کرد، زیرا خردمندی در پرهیز از اجبار و بهکارگیری روش شایسته در هر موقعیت است.



