پروردگار خلق خدایی به کس نداد

سعدی-قطعه شماره 159
پروردگار خلق خدایی به کس نداد
تا همچو کعبه روی بمالند بر درش
از مال و دستگاه خداوند قدر و جاه
چون راحتی به کس نرسد خاک بر سرش
معنی بیتهای شعر
پروردگار خلق خدایی به کس نداد / تا همچو کعبه روی بمالند بر درش
خداوندگاری و پروردگاریِ مردم را به هیچکس ندادهاند تا مردم مانند کعبه، چهره بر آستان او بسایند و در برابرش سر فرود آورند.
از مال و دستگاه خداوند قدر و جاه / چون راحتی به کس نرسد خاک بر سرش
از مال و شکوه و دستگاهِ صاحبان مقام و جاه، چون آسایش و آرامشی به کسی نمیرسد، بر سر چنین مال و جاه و دستگاهی خاک باد.
پیام و مفهوم اصلی
سعدی در این قطعه بر بیارزشیِ جاه و مال دنیوی در برابر آرامش و آسایش تأکید میکند و میگوید هیچ انسانی شایسته پرستش و بندگی دیگران نیست؛ همچنین توانگری و مقام، اگر راحتی و سعادت به همراه نداشته باشد، نهتنها ارزشمند نیست، بلکه مایه حسرت و زیان است.



